Orchis – Storczyk

Orchis – Storczyk

Orchis morio – Storczyk samiczy to niewielka bylina. Organ trwały rośliny stanowi okrągła, niezbyt duża bulwa, z której wyrastają lancetowate liście, a z ich środka sztywny, wzniesiony pęd kwiatostanowy, zwieńczony przepięknym kwiatostanem zbudowanym z purpurowych kwiatków. Z nich to po przekwitnięciu zawiązują się owoce typu torebki, z licznymi nasionami w środku.

Występowanie: pochodzi z krajów umiarkowanej strefy klimatycznej Europy i Azji.

Surowiec: bulwy.

Zawartość: śluz (bardzo dużo).

Działanie i zastosowanie: Śluz pozyskuje się przez wymieszanie wysuszonych i utartych na pył bulwek z gorącą wodą (w stosunku 1 część proszku na 10 części wody). Śluz ów zażywa się w przypadku nieżytu jelit.

Porady zamieszone w tym leksykonie nie mają na celu zastąpienia medycznych porad lekarza. Skonsultuj się więc z nim, zanim zastosujesz propozycje tu przedstawione. Autor nie ponosi odpowiedzialności za szkody, straty lub choroby spowodowane leczeniem się na własną rękę.

Powrót do zakładek:

O

Wielki leksykon roślin leczniczych

Opuntia – Opuncja

Opuntia – Opuncja

Opuntia ficus – indica – Opuncja figa indyjska jest rośliną krzewiastą, osiągającą do 5 metrów wysokości. Jest to typowy sukulent o spłaszczonych pędach, gęsto pokrytych cierniami. Kwiaty ma duże (do 10 cm średnicy), żółte, a owocem jest kolczasta jagoda barwy białej, czerwonej lub żółtej, jadalna i dość smaczna.

Występowanie: pochodzi prawdopodobnie z Meksyku.

Surowiec: owoce, młode pędy.

Zawartość: białko, witamina C, prowitamina A, nieco tłuszczu, sole mineralne.

Działanie i zastosowanie: Ponieważ owoce opuncji zawierające niewielkie ilości białka oraz tłuszczu, a więc są pożywne, ich spożywanie można zlecać osobom wycieńczonym fizycznie i rekonwalescentom po przebytych ciężkich chorobach. Takie samo znaczenie mają również pędy opuncji, które po pozbawieniu ich kolców można wykorzystywać na jarzynę

Inne gatunki:

Opuntia erinacea – zastosowanie zbliżone do opuncji figi indyjskiej.

Opuntia monacantha – Opuncja jednokolcowa rodzi czerwone gruszkowate owoce – zastosowanie zbliżone do opuncji figi indyjskiej.

Opuntia phaeacantha – zastosowanie zbliżone do opuncji figi indyjskiej.

Porady zamieszone w tym leksykonie nie mają na celu zastąpienia medycznych porad lekarza. Skonsultuj się więc z nim, zanim zastosujesz propozycje tu przedstawione. Autor nie ponosi odpowiedzialności za szkody, straty lub choroby spowodowane leczeniem się na własną rękę.

Powrót do zakładek:

O

Wielki leksykon roślin leczniczych

Oplopanax – Oplopanaks

Oplopanax – Oplopanaks

Oplopanax elatus – Oplopanaks, po rosyjsku zwany zamanicha, to niewysoki krzew, którego pokładające się na ziemi pędy łatwo się zakorzeniają. Pędy rośliny są gęsto pokryte kolcami. Liście ma dość okazałe 5–7–listkowe, o podwójnie ząbkowanych brzegach. Blaszki liściowe z wierzchu są gładkie, od spodu zaś – wzdłuż nerwów – pokryte ostrymi kolcami. Kwiatki małe, niedekoracyjne, zielonkawej barwy, skupione są w niewielkie kiście. Po przekwitnięciu wiążą się w kuliste soczyste owoce zółtozielonego koloru, z dwoma pestkami w środku.

Występowanie: rosyjski Daleki Wschód, Kraj Nadmorski, pogranicze Rosji i Korei.

Surowiec: liście, kłącza i korzenie (zbioru dokonuje się w okresie dojrzewania owoców)

Zawartość: olejek eteryczny o niezbyt przyjemnym, dość silnym zapachu, saponiny, alkaloidy, kumaryny.

Działanie i zastosowanie: Nalewka alkoholowa na korzeniach i kłączach ma działanie i zastosowanie zbliżone do żeń–szenia, tyle że o wiele słabsze.

Porady zamieszone w tym leksykonie nie mają na celu zastąpienia medycznych porad lekarza. Skonsultuj się więc z nim, zanim zastosujesz propozycje tu przedstawione. Autor nie ponosi odpowiedzialności za szkody, straty lub choroby spowodowane leczeniem się na własną rękę.

Powrót do zakładek:

O

Wielki leksykon roślin leczniczych

Onopordon – Popłoch

Onopordon – Popłoch

Onopordon acathium – Popłoch pospolity to roślina roczna. Tworzy łodygi wysokie, w górnej części się rozgałęziające, porośnięte szerokimi, eliptycznymi, kolczastymi liśćmi. Wierzchołki pędów wieńczą jasnopurpurowe kwiaty, które po przekwitnięciu wiążą się w owoce typu niełupki.

Występowanie: strefa klimatyczna naszego kontynentu; roślinę można spotkać na ugorach, przydrożach, przychaciach.

Surowiec: liście.

Zawartość: m.in. garbniki, prowitamina A i sole mineralne.

Działanie i zastosowanie: Napar z liści (1 łyżeczkę rozdrobnionego suszu zalać 1 szklanką wrzącej wody i parzyć pod przykryciem 15–20 minut, następnie zaś przecedzić i w razie potrzeby pić 2–3 razy dziennie po 1/4 szklanki) uważany jest za dość skuteczny środek moczopędny i przeciwzapalny, zalecany w stanach zapalnych nerek, moczowodów i pęcherza moczowego.

Porady zamieszone w tym leksykonie nie mają na celu zastąpienia medycznych porad lekarza. Skonsultuj się więc z nim, zanim zastosujesz propozycje tu przedstawione. Autor nie ponosi odpowiedzialności za szkody, straty lub choroby spowodowane leczeniem się na własną rękę.

Powrót do zakładek:

O

Wielki leksykon roślin leczniczych

Ononis – Wilżyna

Ononis – Wilżyna

Ononis spinoza – Wilżyna ciernista to półkrzew. Nieduże silnie rozkrzewione rośliny pędy mają proste, wzniesione, mocne, kolczaste. Porastają je trójlistkowe (dolne) i pojedyncze (górne) listki. Bardzo ładne różowe kwiaty wyrastają na szczytach pędów. Po przekwitnięciu wiążą się z nich owoce typu strąka z nasionami w środku.

Występowanie: Europa, Azja, w Polsce roślina pospolita.

Surowiec: korzenie i kłącza.

Zawartość: m.in. glikozydy (ononina), saponiny, flawonoidy, olejek eteryczny, trójterpeny, garbniki i kwasy organiczne.

Działanie i zastosowanie: Odwar z kłączy zalecany jest w kamicy moczowej i nerkowej, reumatyzmie, w zapaleniu pęcherza, kile, rzeżączce, zapaleniu węzłów chłonnych, dolegliwościach ze strony pęcherzyka żółciowego.

Zewnętrznie odwar może być stosowany do nasiadówek w przypadku żylaków odbytu.

Leczenie się wilżyną możliwe jest wyłącznie za wiedzą i zgodą lekarza.

Inne gatunki:

Ononis arvensis, syn.: Ononis hircina – Wilżyna bezbronna – działanie i zastosowanie identyczne jak wilżyny ciernistej.

Porady zamieszone w tym leksykonie nie mają na celu zastąpienia medycznych porad lekarza. Skonsultuj się więc z nim, zanim zastosujesz propozycje tu przedstawione. Autor nie ponosi odpowiedzialności za szkody, straty lub choroby spowodowane leczeniem się na własną rękę.

Powrót do zakładek:

O

Wielki leksykon roślin leczniczych

Olea – Oliwka

Olea – Oliwka

Olea europea – Oliwka europejska jest jedną z najwcześniej udomowionych przez człowieka roślin, mających dlań ogromne znaczenie użytkowe. Oliwki to wiecznie zielone drzewa osiągające wysokość do 12 metrów. Ich liście są skórzaste, lancetowate, u góry ciemnozielone, w spodzie zaś białozielone lub szarawe. Kwiaty mają drobne, zebrane w wiechowate kwiatostany i nieposiadające wartości ozdobnej. Owoce o najczęściej fioletowoczarnej barwie, także zwane oliwkami, dostarczają najwyższej jakości tłuszczu roślinnego – oliwy. Prócz tego można je spożywać po nasoleniu i ukiszeniu, ale również i w stanie świeżym.

Występowanie: ród swój wiedzie z basenu Morza Śródziemnego, a być może także i z Kaukazu.

Surowiec: owoce, liście.

Zawartość: w owocach – olej tłusty, w liściach – witaminy, sole mineralne, nieco garbników.

Działanie i zastosowanie: Oliwki zawierają w miąższu do 66% tłuszczu, który wytłacza się w podwyższonej temperaturze. Uzyskana w ten sposób oliwa posiada najwyższą jakość i służy przede wszystkim do celów spożywczych.

Ale ma ona także pewne znaczenie lecznicze. Otóż stosuje się ją wewnętrznie (po 1 łyżeczce do herbaty 2–3 razy dziennie) przy niektórych schorzeniach żołądka: nieżycie, nadkwaśności i chorobie wrzodowej.

Pomocniczo można jej używać w ten sam sposób również w kamicy żółciowej i stwardnieniu tętnic. Przyjęta w większych ilościach działa delikatnie przeczyszczająco i jest zalecana w uporczywych zaparciach.

Zewnętrznie stosuje się ją do wcierania w nadmiernie wysuszoną i spierzchniętą skórę, przy ukąszeniach owadów i w grzybicy skóry (w tym ostatnim przypadku oczywiście wyłącznie pomocniczo).

Wreszcie pewne działanie lecznicze przejawia również napar ze świeżych liści, obniżające ciśnienie krwi, regulujące oddychanie i działające moczopędnie (wg.: P. Czikow, J. Łaptiew, Rośliny lecznicze i bogate w witaminy, Warszawa 1987, s. 249–251). Ten sam napar stosuje się również jako lek przeciwgorączkowy, łagodzący napięcie nerwowe, oraz łagodzący bóle w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy.

Co mówią stare księgi?

„Zewnętrzne użycie oliwy jest bardzo rozległe. Bierze się np. sama oliwa, lub robi się z białkiem [jaja kurzego – A.J.S.] maść, której z pomyślnym skutkiem użyć można na oparzeliznę. Używa się także oliwa na oschłe i popadane [spękane – A.J.S.] wargi ręce, zabezpiecza nawet członki w początku zimy przeciw odmrożeniu. Nacierają się członki stężałe ciepłą oliwą, dla nadania im pierwiastkowej gibkości.

Podobne nacierania pomocne, są niekiedy i puchlinę mającym, lecz doktorów poradzić się trzeba w jakim sposobie i czyli mają być przedsiębrane w poprzedzającym przypadku.” (Krzysztof Jakub Mellin, dz. cyt., s. 24–25).

Porady zamieszone w tym leksykonie nie mają na celu zastąpienia medycznych porad lekarza. Skonsultuj się więc z nim, zanim zastosujesz propozycje tu przedstawione. Autor nie ponosi odpowiedzialności za szkody, straty lub choroby spowodowane leczeniem się na własną rękę.

Powrót do zakładek:

O

Wielki leksykon roślin leczniczych

Oenothera – Wiesiołek

Oenothera – Wiesiołek

Oenothera biennis – Wiesiołek dwuletni w pierwszym roku życia tworzy tylko rozetę liści odziomkowych, spomiędzy których w następnych latach wyrastają okazałe, masywne, sztywne, wzniesione łodygi. Okrywają je podłużnie lancetowate liście. W górnej części pędu pojawiają się żółte, bardzo ładne kwiaty, które po przekwitnięciu wiążą się w owoce typu torebki z brązowymi kanciastymi nasionami w środku.

Występowanie: Strefa klimatu umiarkowanego Europy.

Surowiec: nasiona.

Zawartość: olej, którego głównym składnikiem leczniczym jest kwas gamma–linolenowy.

Działanie i zastosowanie: Picie oleju z wiesiołka, lub spożywanie jego zmielonych nasion w ilości 3 łyżeczki do herbaty dziennie przez okres 4 miesięcy leczy wiele chorób.

Wiesiołek zapobiega lub leczy: hipercholesterolemię, nadciśnienie tętnicze, drętwienie kończyn, egzemy, zaburzenia w funkcjonowaniu nerek, artretyzm reumatoidalny, a były doniesienia iż skutkuje w łuszczycy, chorobie Buergera i zapobiega łysieniu.

Ponadto jeszcze poprawia koncentrację, jest doskonałym lekiem pomocniczym w cukrzycy, stwardnieniu rozsianym i schizofrenii.

Inne gatunki:

Oenothera hookerii – Wiesiołek Hookera – gatunek amerykański, działanie i zastosowanie zbliżone do wiesiołka dwuletniego.Porady zamieszone w tym leksykonie nie mają na celu zastąpienia medycznych porad lekarza. Skonsultuj się więc z nim, zanim zastosujesz propozycje tu przedstawione. Autor nie ponosi odpowiedzialności za szkody, straty lub choroby spowodowane leczeniem się na własną rękę.

Powrót do zakładek:

O

Wielki leksykon roślin leczniczych